Stichting OPEN: “Op juiste wijze inleveren elektrische apparaten is veilig én levert geld op”

In de sloopsector komt op grote schaal elektrisch afval vrij. Stichting OPEN (bekend van Wecycle) organiseert in Nederland de inzameling en de recycling hiervan. Daarmee kunnen waardevolle grondstoffen behouden blijven en is er ook minder kans op afvalbranden. En het mooie is dat deze inzameling niks kost. Sterker nog, elektrisch afval levert geld op en Stichting OPEN zorgt er ook nog eens voor dat het gratis wordt opgehaald. Hanneke Raaijmakers van Stichting OPEN legt uit hoe het zit.

In Nederland zijn producenten en importeurs wettelijk verplicht om afgedankte elektrische apparatuur ook weer netjes in te zamelen voor hergebruik of hoogwaardige recycling. Stichting OPEN geeft invulling aan deze zogenaamde producentenverantwoordelijkheid voor elektrische apparaten, lampen, zonnepanelen, batterijen en (fiets)accu’s. Dat doen we met een landelijk netwerk van meer dan 30.000 inzamelpunten, sorteerders en recyclers. Onder de naam Wecycle voeren we publiekscampagnes om consumenten en bedrijven hier bewust van te maken.

En wat wordt er allemaal bedoeld met elektrisch afval?

Eigenlijk alles met een kabel of een stekker eraan of een batterij of accu erin. Dus bijvoorbeeld elektrisch gereedschap, schakelmateriaal of zonnepanelen. Maar ook apparaten met veel metalen erin, zoals bijvoorbeeld lichtarmaturen, CV-ketels of airco’s, vallen onder elektrisch afval.

Waarom is het belangrijk dat elektrisch afval apart wordt ingezameld?

Het is om meerdere redenen zonde als afgedankte apparaten verkeerd worden verwerkt. Om te beginnen werken apparaten soms nog. We kijken daarom altijd eerst of elektrische apparatuur nog kan worden hergebruikt. Is hergebruik geen optie meer? Dan kunnen we meer dan 80% van de elektrische apparaten met hoogwaardige recycling verwerken tot nieuwe grondstoffen. Als dit door gespecialiseerde recyclers gebeurt, is dat goed voor het milieu, omdat er geen vervuiling plaatsvindt. Verder helpt dit ook bij de beschikbaarheid van kritieke grondstoffen, die steeds moeilijker verkrijgbaar zijn. En tot slot draagt dit ook nog bij aan meer veiligheid.

En hoe zit het dan met die veiligheid?

Het verwerken van elektrisch afval is niet zonder risico en moet dus op de juiste manier gebeuren. Batterijen en accu’s geven bijvoorbeeld een risico op afvalbranden. Daar moet de volledige sector zijn verantwoordelijkheid in pakken door op de juiste wijze spullen te scheiden en af te danken.

Veel elektrisch afval uit sloopwerken gaat naar metaalverwerkers die niet zijn aangesloten bij Stichting OPEN, waarom kan dat een probleem zijn?

Als elektrisch afval als oud-ijzer naar metaalverwerkers gaat die niet zijn aangesloten bij Stichting OPEN, kan een verantwoorde verwerking niet gegarandeerd worden. In de praktijk is het daar vaak lastig is om elektrisch afval te herkennen en nog te scheiden. Daardoor is er een grote kans dat elektrische apparaten, batterijen en accu’s in het raffineer- of knipijzer belanden, waardoor het risico op afvalbranden hoog is. Ook kunnen er gevaarlijke stoffen vrijkomen en gaan er kritische grondstoffen verloren.

Wat is het verschil met metaalverwerkers die wel bij Stichting OPEN zijn aangesloten?

Metaalverwerkers die zijn aangesloten bij Stichting OPEN, weten precies hoe ze met elektrisch afval moeten omgaan. Ze houden elektrisch afval, batterijen en accu’s apart, ontvangen hiervoor een vergoeding. Deze metaalverwerkers zorgen ervoor dat de afgedankte elektronica, batterijen en accu’s bij gecertificeerde verwerkers terechtkomen.

Hoe weet ik of een metaalverwerker is aangesloten bij Stichting OPEN?

Vaak zijn deze verwerkers een Wecycle voor bedrijven inleverpunt. Hier kun je controleren of de metaalverwerker waar jij mee samenwerkt is aangesloten: www.stichting-open.org/overzicht-metaalrecyclers/

Wanneer ontvang je een vergoeding voor elektrisch afval?

Stichting OPEN biedt een stimuleringsregeling aan voor verschillende soorten elektrisch afval, ook voor bouw- en sloopafvalsorteerders. Om hiervan gebruik te kunnen maken, moet je wel voldoen aan bepaalde voorwaarden, zoals een specifieke omgevingsvergunning of CENELEC type 1 certificering. Bedrijven die hieraan voldoen, kunnen gebruikmaken van een stimulerings-regeling voor het sorteren en apart afvoeren van elektrisch afval. Dit levert een vergoeding op tot wel 225 euro per ton, bovenop de materiaalwaarde. Veel bouw- en sloopafvalsorteerders hebben al een omgevingsvergunning voor milieubelastende activiteiten en komen mogelijk voor deze stimuleringsregeling in aanmerking.

Klopt het dat elektrisch afval ook gratis door jullie wordt opgehaald?

Jazeker, op die manier proberen wij het zo makkelijk mogelijk te maken. Heb je grotere hoeveel­heden elektrisch afval, bijvoorbeeld uit een bepaald sloopproject, dan komen wij dit ophalen. Dit kan al vanaf 25 apparaten. Zo bespaar je als sloopbedrijf tijd en geld!

Moet je nog ergens rekening mee houden als je apparaten inlevert of laat ophalen?

Het is erg belangrijk dat elektrisch afval zoveel mogelijk als complete apparatuur wordt aangeboden voor verwerking. Dus niet demonteren, pletten, crushen of kabels afknippen. Hoe completer, hoe beter!

Meer weten? www.wecyclevoorbedrijven.nl

Hanneke Raaijmakers is programma­manager bij Stichting OPEN (bekend van Wecycle) met ruime ervaring in het aan­sturen van complexe verander- en samenwerkingsvraagstukken. Zij richt zich op het verbeteren van de inzameling van afgedankte elektrische apparaten en batterijen en is verantwoordelijk voor de uitvoering van actieplannen om dit te realiseren. ­Samen met haar team van projectmanagers, relatiemanagers en data-adviseurs werkt zij dagelijks aan het activeren van alle actoren in de elektronicaketen.