Innovatieve technieken zuiveren verontreinigde bodem ter plaatse en beperken hinder voor de omgeving

Op de voormalige site van papierfabriek De Naeyer in Willebroek zijn twee proefopstellingen van het Europese LIFE PFASTER-project inmiddels operationeel. De komende weken en maanden draaien de installaties continu om innovatieve technieken te testen voor de sanering van pfas-verontreiniging in bodem en grondwater. De resultaten moeten helpen om doeltreffende en duurzame oplossingen te ontwikkelen die later ook op andere locaties kunnen worden ingezet.

Op en rond de voormalige papierfabriek De Naeyer werd in het verleden pfas-verontreiniging vastgesteld. Omdat de verontreiniging zich niet beperkt tot de fabriekssite maar ook voorkomt in de omliggende omgeving, werken elf partners binnen het LIFE PFASTER-project samen aan een gebiedsgerichte aanpak voor de regio Willebroek en het natuurgebied Broek de Naeyer. Dit project krijgt financiële steun van Europa.  

Van onderzoek naar praktijk 

Met de proefprojecten onderzoeken de partners hoe pfas uit bodem en grondwater kan worden verwijderd en welke technieken daarvoor het meest geschikt zijn. Eén van de innovatieve aspecten van de proefprojecten is dat een deel van de verontreinigde bodem ter plaatse wordt gereinigd, zonder dat de grond eerst moet worden uitgegraven en afgevoerd naar een extern reinigingscentrum. Deze aanpak maakt het mogelijk om pfas-verontreiniging rechtstreeks in de bodem aan te pakken. 
 
Dat biedt verschillende voordelen. Omdat er minder graafwerken nodig zijn en minder grond moet worden afgevoerd, vermindert de hinder voor de omgeving. Ook het aantal transporten van en naar de site blijft beperkt. Bovendien kan deze aanpak economisch interessant zijn en biedt ze perspectieven voor locaties waar ontgraven technisch moeilijk is of een grote impact op de omgeving zou hebben.

De installaties blijven gedurende een langere periode in werking zodat onderzoekers voldoende gegevens kunnen verzamelen over de prestaties en de effectiviteit van de verschillende methoden. 

“Pfas-verontreiniging is een complexe uitdaging waarvoor nog niet overal pasklare oplossingen bestaan. Met deze proefprojecten zetten we een belangrijke stap van onderzoek naar concrete toepassingen op het terrein. De kennis die we hier opbouwen, kan niet alleen bijdragen aan de aanpak in Willebroek, maar ook waardevol zijn voor gelijkaardige verontreinigingen elders in Vlaanderen en Europa“, zegt Jan Verheyen, woordvoerder van OVAM. 

Samenwerking tussen overheid, onderzoek en bedrijfswereld 

Het LIFE PFASTER-project brengt expertise uit verschillende disciplines samen. Het project is een samenwerking tussen OVAM, de Vlaamse Milieumaatschappij (VMM), het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek (INBO), KU Leuven, Universiteit Antwerpen, provincie Antwerpen, VITO, Bio2Clean, Jan De Nul, TAUW en Novobiom. 

Het project focust niet alleen op saneringstechnieken, maar ook op onderzoek naar de verspreiding, het gedrag en de risico’s van pfas in bodem, water en natuur. Die kennis moet uiteindelijk leiden tot een structurele en gebiedsgerichte aanpak van pfas-verontreiniging. 

Tijdelijk beperkte hinder 

Tijdens de uitvoering van de proefprojecten kan er tijdelijk beperkte hinder zijn voor omwonenden, bijvoorbeeld door werfverkeer, technische installaties of de inname van ruimte voor de opstellingen. OVAM volgt de werkzaamheden nauwgezet op en neemt waar nodig maatregelen om de hinder zoveel mogelijk te beperken. 
 
Meer informatie over het project is beschikbaar op www.pfaster.be.