OVAM lanceert campagne ‘Circulair bouwen – dé fundering voor de toekomst’
De productie en recyclage van bouw- en sloopafval zit in Vlaanderen duidelijk in stijgende lijn, zo blijkt uit nieuwe cijfers van OVAM. In 2024 ging het om 19,8 miljoen ton afval, met een recyclagepercentage dat al enkele jaren rond de 97% schommelt – een evolutie die bevestigt dat de sector vooruitgang boekt. Tegelijk blijft echte circulariteit een grotere uitdaging. Het hoge percentage is voornamelijk toe te schrijven aan grote hoeveelheden gerecycleerde granulaten van steenachtig afval die niet altijd even hoogwaardig ingezet worden. Voor andere stromen zoals kunststoffen, metalen, … zijn er zeker nog verbetermogelijkheden, net zoals voor de levensduur of circulariteit van onze gebouwen. Met de nieuwe campagne en whitepaper “Circulair bouwen – dé fundering voor de toekomst” wil OVAM de sector ondersteunen om die volgende stap te zetten.
De bouwsector speelt een sleutelrol in de overgang naar een circulaire economie, maar heeft vandaag ook een bijzonder grote impact op milieu en klimaat. In Europa is de sector verantwoordelijk voor ongeveer 50% van de materiaalstromen, 50% van het energieverbruik, 40% van de broeikasgasuitstoot en een derde van het waterverbruik. Die cijfers tonen aan dat recyclage en energiezuinig bouwen alleen niet volstaan. Ook de zogeheten ‘verborgen’ milieu-impact van bouwmaterialen – van ontginning en productie tot verwerking en hergebruik – moet structureel aangepakt worden.
De volgende uitdaging is het maximaal hergebruiken en hoogwaardig inzetten van materialen. Circulair bouwen vertrekt daarom vanuit slim ontwerp, doordachte materiaalkeuzes en aandacht voor de volledige levenscyclus van gebouwen. Door gebouwen aanpasbaar en demonteerbaar te maken bijvoorbeeld, blijven materialen langer in omloop en daalt de nood aan nieuwe grondstoffen. Die aanpak biedt niet alleen ecologische voordelen, maar ook economische opportuniteiten. Gebouwen die vandaag niet circulair ontworpen worden, riskeren immers in de toekomst aan waarde te verliezen of hogere aanpassingskosten te vereisen.
De ambitie is duidelijk: tegen 2030 moet minstens 25% van de bouwprojecten in Vlaanderen circulair ontworpen zijn. Tegelijk staat de sector voor een grote bouwopgave, met meer dan 300 000 bijkomende woningen tegen 2030 – een unieke kans om circulaire principes structureel te verankeren.
“Met de grote bouwopgave hebben we vandaag een unieke kans om materialen slimmer te gebruiken en gebouwen klaar te maken voor de toekomst,” zegt Vlaams minister van Omgeving Jo Brouns. “Door materialen langer in omloop te houden en gebouwen toekomstgericht te ontwerpen, versterken we niet alleen onze klimaatambities, maar creëren we ook nieuwe economische kansen. Vlaanderen heeft alle troeven om daarin de toon te zetten.”
Met de campagne “Circulair bouwen – dé fundering voor de toekomst” wil OVAM kennis delen, inspireren en concrete handvatten bieden aan alle spelers in de bouwketen. Als facilitator en kennispartner ondersteunt OVAM architecten, aannemers, projectontwikkelaars en overheden met tools zoals TOTEM, praktische gidsen en een sterk netwerk. https://ovam.vlaanderen.be/circulair-bouwen-en-verbouwen
Werner Annaert, administrateur-generaal van OVAM: “De bouwsector staat op een kantelpunt. Wat vandaag nog vaak een lineair model is, maakt plaats voor een toekomstgerichte, circulaire aanpak. Door slimmer om te gaan met materialen en gebouwen beter te benutten, kunnen we de impact op milieu en klimaat aanzienlijk verminderen én tegelijk bouwen aan een duurzame toekomst. Die omslag kunnen we alleen realiseren door samen te werken over de hele keten heen.”
De whitepaper “Circulair bouwen – dé fundering voor de toekomst” biedt een overzicht van de belangrijkste principes van circulair bouwen, aangevuld met praktische tips en inspirerende voorbeelden die tonen dat de omslag vandaag al mogelijk is. Download hem hier: https://ovam.vlaanderen.be/whitepaper-circulair-bouwen-verbouwen
Neem dan rechtstreeks contact op met OVAM.
Contact opnemen