Platform over de gehele recyclingstroom binnen de Benelux
Eind 2025 publiceerde de Europese Commissie haar langverwachte strategie voor de automobielsector, samen met een afzonderlijk Battery Booster initiatief. Beide beleidskaders moeten de transitie naar emissiearme mobiliteit versnellen, zonder het concurrentievermogen van de Europese industrie uit het oog te verliezen. De Commissie combineert daarbij nieuwe regelgeving met gerichte industriële en financiële maatregelen, met duidelijke gevolgen voor de batterij- en recyclingsector.
Een opvallend element in het Automotive Package is de aanpassing van het traject richting 2035. In plaats van een volledig verbod op de verkoop van voertuigen met verbrandingsmotoren (Internal Combustion Engine – ICE), legt de Commissie autofabrikanten nu een gemiddelde reductie van 90% van de CO2-uitstoot van uitlaatgassen op ten opzichte van 2021. De resterende 10% mag worden gecompenseerd via gerichte investeringen. Daardoor blijft het ook na 2035 mogelijk om plug-in hybrides, range extenders, mild hybrides en zelfs voertuigen met een volledige verbrandingsmotor op de markt te brengen, op voorwaarde dat de resterende uitstoot wordt gecompenseerd. Dat kan onder meer via investeringen in staal met een laag koolstofgehalte, geproduceerd in de EU (tot 7%), en in e-brandstoffen en biobrandstoffen (tot 3%). Voor ‘low-carbon steel’ bestaat voorlopig nog geen officiële Europese definitie.
Met het Battery Booster initiatief speelt de Commissie in op de snel stijgende vraag naar batterijen, gedreven door de elektrificatie van het transport en grootschalige energieopslag. Tegelijk wil de EU haar strategische autonomie versterken op het vlak van energie, economie en defensie. Die ambitie is geen overbodige luxe. De Commissie wijst op de sterke afhankelijkheid van niet-Europese leveranciers, in het bijzonder uit China, die vandaag grote delen van de wereldwijde batterijproductie en cruciale schakels in de waardeketen controleren. Daarbovenop komt een intense wereldwijde concurrentie, met een structurele overcapaciteit: een productiecapaciteit van circa 4.000 GWh tegenover een wereldwijde vraag van minder dan 2.000 GWh. Dat zet Europese producenten zwaar onder druk. Bovendien vertegenwoordigen batterijen 30 tot 40% van de kostprijs van elektrische voertuigen, terwijl het Europese aandeel in die waardeketen vaak onder de 50% blijft. De Commissie wil dat aandeel tegen 2030 optrekken tot meer dan 50% in een markt die wordt geraamd op zo’n 250 miljard euro per jaar.
Om die doelstellingen te halen, zet de Battery Booster in op het vrijmaken en aantrekken van publieke en private investeringen voor industriële groei. Een belangrijke pijler is de uitbouw van een veerkrachtige toeleveringsketen voor kritieke grondstoffen zoals lithium, nikkel, grafiet, kobalt en mangaan. Dat moet onder meer gebeuren via vereenvoudigde vergunningsprocedures, betere coördinatie van financiering en de uitvoering van het RESourceEU actieplan. Daarnaast wil de Commissie een aantrekkelijk investeringsklimaat creëren voor directe buitenlandse investeringen, op voorwaarde dat die een duidelijke meerwaarde bieden voor het Europese concurrentievermogen, bijvoorbeeld via technologieoverdracht. Tegelijk worden handels- en defensieve instrumenten versterkt om oneerlijke buitenlandse subsidies tegen te gaan. De vraag naar in de EU geproduceerde batterijen moet verder worden gestimuleerd, onder meer via Europese proefmarkten en het voorstel voor een industriële versneller. Ook onderzoek, innovatie en vaardighedenontwikkeling in de volledige waardeketen krijgen een versnelde impuls, met een betere afstemming tussen Europese en nationale beleidsinitiatieven.
De Commissie erkent expliciet dat diversificatie van leveranciers van kritieke grondstoffen onmogelijk is zonder een sterke Europese batterijrecycling. Daarom wijst zij op de nood aan aanzienlijke investeringen in recyclinginstallaties en bijkomende financiële steun voor de recycling-sector. Een strikte handhaving van het verbod op de uitvoer van gebruikte lithium-ionbatterijen en zwarte massa moet recyclers helpen om voldoende grondstoffen te verzekeren en de terugwinning van kritieke materialen in Europa op te schalen. Naast de classificatie van zwarte massa als gevaarlijk afval worden ook bijkomende maatregelen overwogen om te garanderen dat deze materialen binnen de EU blijven.
De Commissie mikt op een snelle implementatie van de voorgestelde maatregelen. Oproepen tot het indienen van projecten worden al vanaf het eerste kwartaal van 2026 verwacht, gevolgd door een gefaseerde activering van financiële instrumenten en de invoering van aanvullende regelgevende kaders. Voor de batterij- en recyclingsector betekent dit dat de komende jaren cruciaal worden om hun rol in de Europese industriële strategie verder te verankeren.
Vereniging Afvalbedrijven
BRBS Recycling
