De Europese glasrecycling gaat moeilijke tijden tegemoet: tijd voor gerichte actie

Europa zamelt meer glas in dan ooit. Op papier is dat goed nieuws voor de circulaire economie. Maar achter de schermen stapelt de spanning zich op. Want wat gebeurt er als de recyclingketen het ingezamelde glas niet meer verwerkt krijgt? Twee tegengestelde trends zetten een sector onder zware druk en dreigen één van Europa’s meest succesvolle recyclingsystemen te doen kantelen. Wat vandaag nog een sterkte lijkt, kan morgen een structureel probleem worden.

De sector voor verpakkingsglas komt onder druk te staan door een samenloop van ontwikkelingen die elkaar versterken en het evenwicht in de recyclingketen ernstig verstoren. Een eerste factor is de sterke stijging van de ingezamelde glasvolumes. Verschillende lidstaten met historisch lage inzamelingspercentages voeren hun inspanningen versneld op om te voldoen aan de strengere doelstellingen uit de nieuwe Europese verordening inzake verpakkingen en verpakkingsafval (PPWR). Die inhaalbeweging is nood-zakelijk, maar leidt tegelijk tot een forse toename van de hoeveelheden glas die worden ingezameld voor recycling. Tegelijk evolueert de afzetmarkt in de tegenovergestelde richting. Europese glasproducenten zien de vraag naar dranken in glazen verpakkingen stagneren of dalen, onder meer door een verschuiving naar alternatieve verpakkingsmaterialen. Als gevolg daarvan worden glasovens stilgelegd of draaien ze op een lagere capaciteit. Dat beperkt rechtstreeks hun vermogen om gerecyclede glasscherven op te nemen in het productieproces.

Concrete risico’s voor gemeenten en recycling­bedrijven

Zonder corrigerende maatregelen dreigt deze dubbele dynamiek uit te monden in een ernstige crisis. Steden en gemeenten kunnen in de problemen komen bij de inzameling en aanbesteding van glasafval. Recyclingbedrijven riskeren hun gerecyclede glasscherven niet langer verkocht te krijgen. De opslagcapaciteit voor onverkocht glas kan snel verzadigd raken, met bijkomende vergunnings- en milieuproblemen tot gevolg. In het slechtste geval dreigt de meest mature en succesvolle recyclingketen van Europa te ontwrichten, waardoor lidstaten hun PPWR-doelstellingen niet meer halen.

Oproep tot gecoördineerde actie

Om dat scenario te vermijden, roept FERVER de Europese en nationale overheden op tot snelle en gecoördineerde actie. Daarbij zijn gerichte steunmaatregelen voor de glasrecyclingindustrie essentieel, onder meer in het kader van de toekomstige Circular Economy Act. Daarnaast is een gedeelde verantwoordelijkheid nodig in de volledige waardeketen, zodat hogere inzamelingsverplichtingen hand in hand gaan met haalbare recycling- en eindmarktoplossingen. FERVER pleit ook voor een combinatie van bindende regels voor het gebruik van gerecycled glas in de productiesector, aangevuld met fiscale stimulansen die het gebruik van recyclaat aantrekkelijker maken, zoals btw-aftrekmechanismen. Tot slot vraagt de federatie om versnelde goedkeuringsprocedures voor de uitbreiding van opslagcapaciteiten voor gerecyclede glasscherven. De boodschap is duidelijk: zonder structurele ingrepen dreigt een succesverhaal te ontsporen. Met tijdige en doordachte maatregelen kan de glasrecycling haar rol blijven spelen als hoeksteen van de circulaire economie in Europa.