Chemische textielrecycling naar hoger niveau

Dat het een moeilijk jaar geweest is voor veel bedrijven actief in recycling, is geen nieuws. Dat er desondanks toch bijzonder mooie initiatieven en investeringen gebeurd zijn om recycling weer naar een hoger niveau te tillen mag dus zeker extra in de verf gezet worden. RecyclePro sluit het jaar daarom af met drie mooie innovatieprojecten. Recyclex tilt chemische textielrecycling naar een hoger niveau met innovatieve methoden voor de detectie en verwijdering van elastaan.

Textielafval vormt een groeiend probleem in Europa: jaarlijks wordt er bijna 7,5 miljoen ton geproduceerd. Slechts 30 à 35% van dit afval wordt ingezameld, en minder dan 1% wordt daad­werkelijk gerecycled tot nieuwe producten. De belangrijkste obstakels voor effectieve recycling zijn de aanwezigheid van elastaan­vezels en kleur­stoffen, die de toepassings­mogelijkheden en economische waarde van gerecycled textiel beperken.

Nieuwe optische detectiemethode

Het Recyclex project, een samenwerking tussen VITO, KU Leuven en Centexbel, wil textielrecycling radicaal vernieuwen door het grootste knelpunt bij chemische recycling van textiel aan te pakken: de aanwezigheid van elastaanvezels en kleurstoffen. Het project introduceert verschillende baanbrekende innovaties om dit probleem te verhelpen. Zo ontwikkelt het een nieuwe aanpak voor optische detectie, waarmee textiel efficiënt kan worden onderscheiden op basis van het elastaangehalte. Deze aanpak is gebaseerd op een recent gepatenteerd optisch detectie- en sorteersysteem van KU Leuven. Deze innovatie is compatibel met industriële sorteerlijnen en betekent een doorbraak voor de recyclingsector.

Selectieve verwijdering van elastaan

KU Leuven heeft een nieuwe klasse splitsings­middelen ontwikkeld die het mogelijk maakt om elastaan selectief te depolymeriseren uit polyester, ondanks hun chemische gelijkenissen. Dit proces vereist minder chemicaliën dan de huidige extractiemethoden en kan gecombineerd worden met ontkleuring, waardoor het zowel efficiënt als milieuvriendelijk is. Binnen het project wordt deze methode toegepast om elastaanvrije textielstromen te verkrijgen die geschikt zijn voor bestaande recyclingtechnieken. Het proces om elastaan te verwijderen wordt omgevormd tot een continu proces, gebaseerd op een aanpak die VITO al toepaste bij biomassaverwerking. Dit omvat de ontwikkeling van op maat gemaakte vaste katalysatoren door VITO, gecombineerd met nieuwe selectieve sorbenten voor gelijktijdige verwijdering van kleurstoffen. Hierdoor kan het splitsingsmiddel worden hergebruikt en krijgen reactieproducten op basis van elastaan een nieuwe waarde.

Integrale aanpak van textielrecycling

Het Recyclex project kijkt naar de volledige waardeketen van textielrecycling. Daar hoort ook een valorisatiestudie bij van de productstromen door CENTEXBEL & VITO. Deze integrale aanpak belooft een belangrijke bijdrage te leveren aan de recyclingsector in Vlaanderen, die een enorm potentieel heeft. De innovatie die Recyclex ontwikkelt is hard nodig, aangezien de Europese afvalrichtlijn strikte richtlijnen naar voor schuift om de recyclingcijfers voor textiel op te krikken. Vanaf 2025 is de gescheiden inzameling van textiel verplicht, en vanaf 2030 wordt het gebruik van gerecyclede vezels verplicht, met streng gereguleerde export.

Bijdrage aan bredere milieudoelstellingen

Het Recyclex project past binnen Moonshot, een door de Vlaamse overheid gesteund innovatie­programma dat bedrijven helpt hun CO2-uitstoot te verminderen. Dit initiatief pakt niet alleen het dringende probleem van textielafval aan, maar sluit ook aan bij bredere milieudoelstellingen.