Minder verzuimongevallen bij afvalinzameling, meer bij -verwerking

Extra aandacht voor veiligheid. Dat is geen overbodige luxe in de afval- en recyclingsector. In deze rubriek zetten we voortaan in elke editie een initiatief in de kijker waar veiligheid prioriteit krijgt. Vorig jaar berichtten we over de nieuwe Veiligheidsmonitor, een initiatief van WENB, VA en NVRD. Vanwege de introductie van het nieuwe systeem en de overgangsperiode is het lastiger de gegevens van dit jaar te vergelijken met voorgaande jaren. Toch deelt Vereniging Afvalbedrijven enkele belangrijke conclusies. Zo is het aantal verzuimongevallen bij afval­inzameling en rioleringsbeheer afgenomen en bij afvalverwerking gestegen.

Ook vonden in vorig jaar helaas twee ongevallen met derden met dodelijke afloop plaats. De oorzaken van de ongelukken zijn vergelijkbaar met voorgaande jaren. De top vijf bestaat uit beknelling, vallende voorwerpen, snijden, verstappen en stoten. Dat blijkt uit de Ongevallen-enquête van de Vereniging Afvalbedrijven (VA). De VA vermeldt dat de gegevens niet geheel representatief zijn, omdat de registratie van ongevallen momenteel in een overgangsfase zit. Een deel van de VA-leden vulde de eerdere Ongevallen-enquête in, een ander deel de Veiligheidsmonitor. Daarom zijn de gegevens van 2025 lastiger te vergelijken met die van voorgaande jaren.

Meer verbale en fysieke agressie

Ondanks dat de dataset nog niet representatief is voor de volledige branche, kan uit de rapportage worden afgeleid dat zowel verbale als fysieke agressie door derden een belangrijke oorzaak is van incidenten bij inzamelwerkzaamheden. ­Medewerkers krijgen in toenemende mate te maken met ongewenst gedrag van inwoners. Dit raakt niet alleen de veiligheid, maar ook het werkplezier en de inzetbaarheid van medewerkers. We kunnen het niet staven vanuit de ongevallen­enquête onder de VA-leden, maar veel NVRD-leden herkennen dit beeld uit de praktijk. Leden van de NVRD hebben de focus op de inzameling van huishoudelijk afval en komen daardoor vaak ­direct in contact met inwoners.

Beter duiden incidenten en risico’s

De VA stimuleert haar leden gebruik te maken van de Veiligheidsmonitor. Deelname aan de Veiligheidsmonitor levert bedrijven direct iets op: door de eigen gegevens te spiegelen aan de branche, ontdekken organisaties waar kansen liggen voor verbetering. Als de monitor door veel ­organisaties wordt gebruikt, krijgen we sneller inzicht in trends en ontwikkelingen op brancheniveau. Ook geeft het waardevolle informatie om van te leren en op basis daarvan gericht te werken aan een veiligere werk­omgeving. De Veiligheidsmonitor is effectiever dan de ongevallenenquête. Door het toevoegen van onder andere basisrisicofactoren kunnen we incidenten en risico’s beter duiden en goed onderbouwde keuzes maken voor vervolgacties. De monitor geeft daarmee ook handvatten voor de toekomst. De Veiligheidsmonitor is beschikbaar voor alle organisaties in de branche. Door kennis en data te delen, versterken bedrijven niet alleen hun eigen organisatie maar ook de sector als geheel.