De toekomst van de bouw begint met vertrouwen – CoPro over certificatie, duurzaamheid, circulariteit en AI

[00:03] Introductie van CoPro

Björn Crul: Dag luisteraars, welkom in deze nieuwe podcast in samenwerking met CoPro.

CoPro werd meer dan veertig jaar geleden opgericht met een duidelijke missie: de kwaliteit van bouwmaterialen en bouwprocessen garanderen en verbeteren. Vandaag staan ook de thema’s duurzaamheid en circulariteit hoog op de agenda.

Mijn gasten vandaag zijn CEO Dirk Van Loo en Sustainability Manager Pieter Keppes van CoPro. Heren, welkom.

Dag Dirk, laat ik met jou beginnen. CoPro bestaat meer dan vier decennia. Waarom blijft jullie rol als neutrale partij, als onafhankelijke certificatie-instelling, vandaag nog altijd essentieel?

Dirk Van Loo: Kijk, CoPro is misschien niet bekend bij iedereen, maar ik garandeer je: op het einde van deze podcast zal je, wanneer je de komende dagen thuis je brievenbus leegt, aan CoPro denken. Laat ons daarvan uitgaan.

De rol van CoPro is essentieel. Waarom? Omdat vertrouwen in de bouw zo cruciaal is.

Bij overheidsopdrachten moet de leidende ambtenaar de producten controleren vooraleer ze op de werf worden toegepast. Dat staat al meer dan vijftig jaar in de wet. Dat was niet evident. Het zorgde voor vertraging, extra administratie. Producten lagen bijvoorbeeld te wachten op de werf tot ze waren goedgekeurd. En wat als een product niet conform is? Dan moet het terug naar de producent, enzovoort.

Dat leidde tot heel wat frustratie bij de bouwheer enerzijds en bij de aannemer anderzijds.

[01:30] Waarom certificatie noodzakelijk is

Björn Crul: Over welke producten spreken we dan eigenlijk?

Dirk Van Loo: Allerlei bouwproducten. Neem bijvoorbeeld riooldeksels. Hoe weet je, wanneer zo’n deksel op de werf toekomt, of het voldoende draagkracht heeft? Dat vraagt een proef. Dat kan je niet ter plaatse meten.

En wat dan met andere producten, zoals beton? Hoe ga je daar de druksterkte bepalen? Of het vorstgedrag van natuursteen? Dat is allemaal niet evident om op de werf te receptioneren.

Daarom hebben die twee partijen, de bouwheren en de aannemers, een oplossing gezocht en ook gevonden. Ze hebben gedacht: laten we de kwaliteit niet op de werf controleren, maar bij de producent. Dan weet je namelijk dat het product voldoet en kan je het, wanneer het op de werf toekomt, meteen gebruiken.

Maar zo’n controle is natuurlijk alleen zinvol en betrouwbaar wanneer ze gebeurt door een onafhankelijke partij. En precies daarom is CoPro opgericht, door de sector zelf. Door die twee partijen. Door de publieke bouwheren en door de aannemers samen.

Zo is de tijd gevlogen en vliegen onze mensen vandaag de wereld rond om producten te controleren die overal ter wereld worden geproduceerd, maar uiteindelijk in België worden gebruikt.

[02:51] Certificatie in de praktijk

Björn Crul: Jullie zorgen ervoor dat kwaliteit gewaarborgd is en dat een bouwproject vlotter en veiliger kan verlopen. Aan de andere kant kan certificatie ook heel complex zijn. Kun je een paar voorbeelden geven waar certificatie echt het verschil maakt?

Dirk Van Loo: Dat verschil zit vaak in dingen waar mensen niet bij stilstaan.

Neem bijvoorbeeld een vangrail. Als die op de werf geleverd wordt, kan je niet gewoon kijken en zeggen dat de kwaliteit goed is en dat die vangrail zal doen wat hij moet doen.

Maar op het moment dat een vrachtwagen van de baan raakt, is het wel van levensbelang dat je dat zeker weet.

Daarom worden vangrailsystemen uitgebreid getest. Men laat op een proefterrein auto’s, bussen en vrachtwagens onder gecontroleerde omstandigheden botsen tegen die constructies. Wij wonen die proeven bij en kijken of alles verloopt zoals het moet.

Maar dat niet alleen. We gaan ook tijdens de productie van die vangrails de kwaliteit nazien en testen. Daarnaast controleren we op de werf of de constructie, die getest werd tijdens die botsproeven, ook werkelijk zo wordt uitgevoerd.

Pas wanneer alles voldoet, krijgt de producent een certificaat en kan hij leveren aan de wegbeheerders.

Op die manier kunnen we met z’n allen vertrouwen op die kwaliteit.

[04:15] CoPro als kwaliteitslabel

Björn Crul: Het is niet alleen een certificaat, Dirk. Er komt ook CoPro op het product te staan.

Dirk Van Loo: Ja, inderdaad. Zo komt certificatie veel dichter bij onszelf dan we denken.

Als je vanavond je brievenbus leegt, zoals ik daarnet zei, kijk dan eens naar het riooldeksel in het voetpad. Ik weet bijna zeker dat “CoPro” in dat riooldeksel gegoten staat.

Wat betekent dat? Dat betekent dat een inspecteur van CoPro bij de fabrikant is langs geweest en daar zowel het proces als de producten heeft nagezien.

Je kan namelijk niet met het blote oog zien of een deksel sterk genoeg is voor zwaar verkeer. Dat zie je niet wanneer het op de werf aankomt. Daar heb je objectieve controles voor nodig.

Door het CoPro-merk op het deksel weet de wegbeheerder, en eigenlijk ook jij, dat je kan vertrouwen op de kwaliteit van dat deksel.

Maar ook voor kritische werven, zoals asfalt in de Brusselse tunnels of op de startbanen van Brussels Airport, wordt dat vertrouwen nog veel belangrijker.

Daar voeren we extra controles uit, gewoon omdat de foutenmarge daar onbestaande is. De kwaliteit moet daar absoluut top zijn. Je kan je niet veroorloven tunnels of startbanen opnieuw te moeten aanleggen omdat slecht asfalt vervangen moet worden.

[05:31] Van product- naar persoonscertificatie

Björn Crul: We hebben nu gesproken over producten, maar jullie gaan nog een stap verder. Een van de nieuwere domeinen waarin jullie actief zijn, is persoonscertificatie, bijvoorbeeld voor asbestdeskundigen. Waar dient dat soort certificatie eigenlijk voor?

Dirk Van Loo: Inderdaad. CoPro is gestart met de controle van producten. Vandaar trouwens ook de naam: controle van producten.

Maar in de loop der jaren is men gaan inzien dat een goed product alleen niet voldoende is voor een goed eindproject.

De manier waarop een product geplaatst wordt, verhandeld wordt of de personen die het verwerken, is ook heel belangrijk.

Je kan de beste vangrail ter wereld hebben, maar als die ondersteboven wordt gemonteerd, heb je nog altijd een probleem.

Diezelfde logica geldt ook voor professionals, zoals asbestdeskundigen. Ik weet niet of je weet wat die mensen doen, maar zij maken een asbestattest op dat je ontvangt wanneer je een woning koopt. Daarmee weet je als koper of en waar er asbest in je woning aanwezig is. Dat is een belangrijk attest en het kan grote gevolgen hebben voor de veiligheid.

Een heel concreet voorbeeld. Toen ik recent de woning van mijn ouders renoveerde, moest ik een asbestattest laten opmaken. Bij het lezen ervan zag ik gelukkig dat er geen asbest in de woning aanwezig was.

Maar toen ik enkele weken later met uitgebroken vloerbekleding op het containerpark aankwam, kreeg ik te horen dat die vloerbekleding asbesthoudend was.

[07:03] Een praktijkvoorbeeld

Björn Crul: En al zeker niet, denk ik dan, als je de CEO bent van CoPro.

Dirk Van Loo: Nee, maar vooral niet als je weet dat je samen met je zoon die vloerbekleding verwijderd hebt in een gesloten omgeving. Dan mag je er toch niet aan denken dat daar asbest in zou gezeten hebben.

Gelukkig is achteraf gebleken dat de opsteller van het asbestattest het bij het juiste eind had en niet de medewerker van het containerpark.

[07:36] Tien jaar evolutie bij CoPro

Björn Crul: Dirk, jij bent intussen tien jaar CEO van de organisatie. Hoe heb je CoPro zien evolueren in die periode? Wat zijn volgens jou de belangrijkste tendensen?

Dirk Van Loo: Er zijn twee belangrijke tendensen.

De eerste is de digitale transformatie. Certificatie roept bij veel mensen beelden op van papier, attesten, certificaten en formulieren. We zijn daarmee aan de slag gegaan en hebben de laatste jaren onze processen volledig hertekend en gedigitaliseerd.

Investeringen in digitalisering hebben CoPro op tien jaar tijd sterk veranderd. We hebben daarin een duidelijke strategische visie ontwikkeld en die loopt als een rode draad door de organisatie.

Een tweede belangrijke tendens is sustainability.

Vroeger lag de focus op de technische kwaliteit van producten. Een product moest lang meegaan, duurzaam zijn. In het Nederlands gebruiken we jammer genoeg hetzelfde woord voor durability en sustainability. Vandaag gaat het ook over de vraag of een product op een verantwoorde manier geproduceerd is, of het gerecycleerd kan worden en of het past binnen een circulaire strategie.

Dat heeft ons werkveld enorm verbreed.

[08:47] Duurzaamheid als nieuwe dimensie van certificatie

Björn Crul: Ja, effectief. Want ongeveer een kwart van jullie activiteiten is vandaag al gelinkt aan sustainability, aan duurzaamheid. Wat zegt dat eigenlijk over de toekomst van certificatie en de toekomst van CoPro?

Dirk Van Loo: Ja, dat zegt vooral dat certificatie heel snel aan het veranderen is. Dat is het gevolg van het toenemend maatschappelijk belang van duurzaamheid. Eigenlijk verandert dat heel onze werkwijze.

Technische producteigenschappen zijn heel gemakkelijk te meten en te valideren. Wil je de sterkte weten van een rioleringsbuis? De elasticiteit van een rubberring? Heel gemakkelijk. Je doet een proef en meestal staat die ergens beschreven in een norm. Dan is het duidelijk. Er is ook vaak veel ervaring, dus we weten heel goed wat goed is en wat niet goed is.

Maar sustainability is een veel complexer verhaal. Is die buis op een duurzame manier geproduceerd? Maar wat is duurzaam? Wat is milieu-impact? Kan die buis worden gerecycleerd? Kan ze een tweede leven krijgen?

Dat is veel moeilijker te bepalen en veel moeilijker te controleren.

Ook hier ontstaan normen, maar daar is minder ervaring mee en ook minder consensus.

Björn Crul: Ja, en er zijn heel veel organisaties die daarmee bezig zijn.

Dirk Van Loo: Ja, inderdaad. Je ziet ook dat bedrijven steeds meer duurzame claims gaan maken. Greenwashing all over the place. Logo’s, attesten, certificaten, overal. Niemand weet eigenlijk nog hoe en wat.

Juist daarom is de rol van een onpartijdige instelling in dat duurzaamheidsverhaal zo belangrijk. En het is die rol die CoPro moet opnemen.

Recyclage is trouwens altijd al een speerpunt van CoPro geweest. De bouwsector is in België de grootste afvalproducent. Vijfenveertig procent van alle afvalstoffen komt uit de bouw.

België, en zeker Vlaanderen, is al vele jaren koploper in de wereld van de circulaire economie binnen de bouwsector.

Het verbaast je misschien, maar al meer dan vijftien jaar wordt vijfennegentig procent van het bouw- en sloopafval in België gerecycleerd.

Waar we nu werk van moeten maken, is hoogwaardig recycleren.

Heel concreet: met betonpuin uit een weg kan je perfect opnieuw een nieuwe weg maken. We moeten het dus niet downcyclen door betongranulaat te gebruiken als funderingsmateriaal, maar opnieuw hoogwaardig inzetten.

Voor CoPro betekent dat dat we evolueren van de klassieke vraag: “Is dit product goed?” naar een heel andere vraag: “Is dit product verantwoord voor deze toepassing?” Dat is waar certificatie volgens mij naartoe gaat.

[11:32] De drie dimensies van duurzaamheid

Björn Crul: Als we over die toekomst en over duurzaamheid spreken, Pieter Keppes, dan kom ik automatisch bij jou. Sustainability Manager bij CoPro. Wat betekent duurzaamheid nu concreet binnen de verschillende domeinen waarin jullie actief zijn?

Pieter Keppes: Zoals Dirk al zei, betekende een duurzaam product vroeger in de eerste plaats een product dat lang meegaat. Een duurzame weg is vooral een weg die lang meegaat. Dat blijft ook zo. Duurzaamheid is in de eerste plaats lang meegaan.

Daarna is het idee van recyclage ontstaan. Bouwpuin afkomstig van de sloop van gebouwen mag vandaag niet meer gestort worden. We maken er nieuwe bouwmaterialen van, zoals gerecycleerde granulaten voor funderingen en onderfunderingen in een weg.

In dat bouwpuin zitten potentieel gevaarlijke stoffen, bijvoorbeeld asbest, dat Dirk al vermeldde. We moeten ervoor zorgen dat die gerecycleerde granulaten voldoen aan alle eisen van de milieuwetgeving. Zo zijn we zeker dat we door het gebruik van die gerecycleerde materialen geen problemen creëren voor de volgende generaties.

De derde dimensie is duurzaamheid in de betekenis van milieu-impact van bouwmaterialen en constructies.

Hoeveel energie, hoeveel primaire materialen, hoeveel water is er nodig om dat materiaal te produceren en in te zetten? Hoeveel is er nodig tijdens de gebruiksfase, gedurende twintig tot veertig jaar van die weg? En hoeveel is er nodig om die weg nadien opnieuw af te breken en opnieuw te recycleren?

We zien eigenlijk dat de verwachtingen ten aanzien van een bouwproduct sterk toegenomen zijn. Het moet twintig tot veertig jaar meegaan, het moet ons milieu beschermen voor toekomstige generaties én een zo laag mogelijke milieu-impact hebben.

[13:27] Hoogwaardig circulair bouwen

Björn Crul: Ik begrijp dat gerecycleerde granulaten erg belangrijk geworden zijn. Als we daar duurzaamheid aan koppelen, zijn er verschillende initiatieven op dat vlak. Vertel daar eens wat meer over.

Pieter Keppes: Als CoPro hebben we inderdaad een zeer sterke focus op circulariteit en recyclage van materialen.

Zoals ik al zei, worden gerecycleerde granulaten veel toegepast in funderingen en onderfunderingen. De uitdaging is eigenlijk hoe we bijvoorbeeld betongranulaat opnieuw echt circulair kunnen toepassen.

Oud beton moet opnieuw nieuw beton worden. Dat is de echte definitie van circulariteit.

Met betongranulaat A+ en, sinds begin dit jaar, ook betonbrekerzand A+, is het mogelijk om zowel de grove als de fijne fractie van beton gedeeltelijk te vervangen door circulaire materialen zoals betongranulaat.

Björn Crul: Zijn er materialen waar we daarin al heel ver staan?

Pieter Keppes: Een iets minder bekend, maar wel heel mooi voorbeeld, is asfaltgranulaat. Dat is afkomstig van het affrezen van oude asfaltverhardingen.

Meer dan één miljoen ton wordt elk jaar opnieuw circulair gebruikt. Oud asfalt wordt dus opnieuw gebruikt in nieuw asfalt.

Een andere zeer interessante toepassing zijn bomengranulaten.

We willen meer en meer bomen in de stad, maar de ruimte is beperkt. We hebben plaats nodig voor voetgangers, fietsers, auto’s en de bus. Tegelijk heeft een boom ook ruimte nodig voor zijn wortels.

Normaal gezien zijn die twee functies van elkaar gescheiden.

Met bomengranulaten kunnen we beide functies combineren. Enerzijds vormen ze de groeilaag voor de boom, anderzijds dienen ze als onderfundering van de weg.

Zo krijgt de boom meer ruimte om te groeien en blijft er tegelijk voldoende plaats voor de fietser en de voetganger.

[15:30] Living Lab Circulair Beton

Björn Crul: De circulaire economie is volop in ontwikkeling en jullie zijn ook actief betrokken bij samenwerkingsverbanden, zoals bijvoorbeeld het Living Lab Circulair Beton. Wat leren jullie daar eigenlijk uit?

Pieter Keppes: Living Lab Circulair Beton is een VLAIO-ondersteund project dat de kloof tussen aanbod en vraag van circulair beton wil overbruggen, met als bedoeling gewoon meer circulair beton te gebruiken.

Heel wat verschillende partijen werken daarin samen: producenten van circulaire materialen, producenten van circulair beton, gebruikers, opdrachtgevers en ook CoPro als certificatie-instelling.

Het doel klinkt eenvoudig: meer circulair beton gebruiken.

Maar daarachter schuilt een hele keten met knelpunten waarop het vandaag nog vastloopt.

De belangrijkste les is dat we moeten samenwerken om die knelpunten op te lossen en op die manier circulair beton veel meer te kunnen gebruiken.

[16:32] Innovatie en certificatie

Björn Crul: Als we kijken naar innovatie, weten we allemaal dat innovatie soms botst met normen die gebaseerd zijn op bestaande materialen. Op welke manier vinden jullie daar oplossingen voor?

Pieter Keppes: Dat klopt.

Innovatie beantwoordt per definitie niet aan bestaande normen.

Bestaande normen zijn eigenlijk een samenvatting van waar iedereen het na vele jaren ervaring over eens is geworden. Dat wordt vastgelegd in een document en wordt ongeveer om de vijftien jaar aangepast op basis van nieuwe ervaringen.

Dan komt er een innovatie. Die is nieuw en innovatief, dus bestaat er ook nog geen norm.

Met een innovatieattest bouwen we stap voor stap, project per project, vertrouwen op in dat innovatieve product.

We werken daarvoor samen met een expertengroep die de innovatie analyseert. Elk project wordt door ons opgevolgd.

Zo bouwen we systematisch ervaring op en kunnen we sneller tot een nieuwe norm komen.

[17:31] Duurzaamheid breder dan materialen

Björn Crul: Pieter, duurzaamheid is er voor de bouwmaterialen, voor granulaten hoor ik jou ook vertellen, maar het wordt nog breder toegepast. Kun je daar een paar voorbeelden van geven?

Pieter Keppes: Ik denk dat een zeer mooi voorbeeld de CO₂-Prestatieladder is. Dat is eigenlijk een systeem dat bedrijven aanmoedigt om na te denken over de milieu-impact van hun activiteit. In eerste instantie gaan ze de belangrijkste factoren van die milieu-impact identificeren en vervolgens een actieplan ontwikkelen om die milieu-impact te verminderen.

Een paar voorbeelden. Op een werf, als een nieuwe weg wordt aangelegd, is het transport van de materialen zeer belangrijk. Zowel de afvoer van uitgegraven bodem als de aanvoer van gerecycleerde granulaten, andere granulaten, beton enzovoort. Door dat te optimaliseren kunnen we een groot verschil maken.

Een ander voorbeeld is een betoncentrale. Bij beton zijn de keuze van het type cement met een lage CO₂-impact en ook het transport van de granulaten naar de betoncentrale zeer belangrijke factoren om de milieu-impact van beton te verminderen.

Die beide acties kunnen een groot verschil maken voor de milieu-impact van beton.

Natuurlijk spreekt iedereen over milieu-impact. We moeten die ook objectief meetbaar maken. Daar bestaan intussen normen voor. Onze rol als CoPro is er zeker op in te zetten dat iedereen die normen op de juiste manier gebruikt en dat die cijfers inderdaad vergelijkbaar zijn.

[19:04] Digitalisering binnen certificatie

Björn Crul: Ja, dat is net het doel van die CO₂-Prestatieladder. Dirk, ik heb onthouden van wat je net vertelde dat aan de ene kant duurzaamheid een heel belangrijke tendens is voor jullie, maar aan de andere kant ook de digitalisering.

Net zoals de bouwsector zelf is CoPro vandaag volop aan het digitaliseren. Wat zijn eigenlijk de uitdagingen met betrekking tot certificatie die vandaag al door digitale tools worden ingevuld?

Dirk Van Loo: Ik zie eigenlijk drie belangrijke uitdagingen.

De eerste is heel eenvoudig. Digitalisering moet het leven gemakkelijker maken en niet ingewikkelder. Het is de bedoeling dat we betrouwbare informatie krijgen, de informatie die we nodig hebben.

De eindgebruiker wil eigenlijk gewoon weten: mag ik dit product vertrouwen of niet? En vooral: mag ik het gebruiken waarvoor ik het van plan was te gebruiken? Want die natuursteentegel is misschien perfect voor binnen, maar misschien helemaal ongeschikt voor buiten.

Die digitale informatie moet snel, eenvoudig en heel duidelijk beschikbaar zijn. En als de eindgebruiker geen extra gegevens wil, dan moet hij die ook niet krijgen.

Bij wijze van spreken een groen of een rood lampje. Dat is wat hij nodig heeft.

Als ik zandcement bestel, wil ik gewoon weten als klant: voldoet het product voor mijn toepassing, ja of nee? Ik hoef misschien niet te weten welk cementtype is gebruikt of welke zandsoort.

Als ik meer informatie wil, bijvoorbeeld technische eigenschappen, samenstelling, grondstoffen, milieu-impact enzovoort, dan moet ik die natuurlijk eenvoudig kunnen vinden. En vooral moet ik kunnen vertrouwen op de juistheid van die informatie.

Hier is de overload aan informatie vaak een belangrijke valkuil. Het asbestattest van de woning waarover ik daarnet sprak is negenenveertig bladzijden lang. Dan moeten we ons toch afvragen: heb ik negenenveertig bladzijden nodig om te weten waar asbest in mijn woning zit?

De tweede uitdaging van digitalisering is efficiëntie en snelheid.

Een heel eenvoudig voorbeeld: CoPro verwerkt tienduizend proefverslagen per jaar, met in totaal honderdduizenden proefresultaten.

Die vragen wij nu digitaal aangeleverd te krijgen, zodat ze in ons systeem worden ingelezen en automatisch geëvalueerd worden. Dat versnelt het proces, maakt het nauwkeuriger, de klanten krijgen sneller hun resultaten en we kunnen ook veel sneller ingrijpen.

Want de productie bij de producent en de werf denderen elke dag verder.

Een derde uitdaging is dat digitalisering de deur opent naar een proactieve kwaliteitsbewaking.

Met artificiële intelligentie kunnen we patronen herkennen. We gaan problemen detecteren vóór ze zich op de werf manifesteren.

Dat is een heel belangrijke verandering: van reactief werken, wat we vroeger deden, naar proactief, risicogebaseerd werken.

Dus we digitaliseren om efficiënter te werken, maar vooral om informatie bruikbaarder en betrouwbaarder te maken voor de klant.

[22:12] MyCoPro

Björn Crul: Voor de producenten, voor de certificaathouders zeg maar, is er MyCoPro. Wat verandert dat voor hen dan in de praktijk?

Dirk Van Loo: Klanten verwachten van ons dat de dienstverlening die we leveren correct is.

Als onze inspecteurs naar China vliegen om te controleren of natuursteen echt vorstbestendig is, dan moeten we dat ook zeker weten. We willen niet dat die natuursteen op het marktplein na de eerstvolgende winter kapotvriest.

Verder wil de klant snelheid en gebruiksvriendelijkheid.

Ons platform MyCoPro helpt daarin. We gaan automatisch technische vragen beantwoorden. Intelligente zoekfuncties laten toe om tussen honderden documenten te zoeken enzovoort.

Dat gaan we in de toekomst nog verder uitbreiden. We willen een platform maken dat de gebruiker ondersteunt in zijn dagelijkse praktijk en waarmee hij zijn kwaliteit naar een hoger niveau kan tillen.

[23:06] Betrouwbare data als basis

Björn Crul: Ik heb jou al horen vertellen over die grote hoeveelheden informatie waar jullie over beschikken. Data is het nieuwe goud, zegt men wel eens. Waarom zijn correcte data en de validatie daarvan zo cruciaal binnen het certificatieproces?

Dirk Van Loo: Ja, dat is inderdaad cruciaal.

Data is overal. We worden dagelijks overspoeld met gegevens en het wordt ook steeds gemakkelijker, dankzij artificiële intelligentie, om al die data te genereren.

Wil je een productinformatieblad opmaken? Binnen de minuut is dat klaar.

We hebben ook steeds meer data nodig. De evolutie naar BIM, Building Information Modeling, vraagt gigantisch veel gegevens. En we willen die allemaal bewaren voor de toekomst.

Dat is ook noodzakelijk, want in de toekomst hebben we die data misschien nodig. We moeten leren uit de fouten van het verleden.

Ik geef een voorbeeld. Heel veel van onze wegen bevatten teer. Dat is heel kankerverwekkend wanneer je het verwarmt.

Het probleem is dat we niet precies weten in welke wegen teer is toegepast.

Het gevolg is dat we, wanneer we een weg opbreken, moeten testen of er teer aanwezig is om die uit de keten te halen.

Digitale productenpaspoorten zullen dat in de toekomst oplossen.

En wat is daarvoor noodzakelijk? Betrouwbare data.

Ook de tendens naar duurzaamheid genereert en vraagt extra data. Levenscyclusanalyses, materiaalpaspoorten, CO₂-footprints, milieuverklaringen enzovoort.

Dus de vraag is niet zozeer: is er data? De vraag is: klopt die data wel? Is ze betrouwbaar? Kan ik ze gebruiken in mijn systemen, in mijn BIM-modellen enzovoort?

Björn Crul: En jullie zorgen dan voor de betrouwbaarheid van die data? Jullie valideren dat?

Dirk Van Loo: Ja, inderdaad. Daar moeten we voor zorgen.

Die data zijn eigenlijk al grotendeels voorhanden. Onze databank, ons CoPro Extranet, bevat gegevens van meer dan tienduizend producten.

En niet zomaar eenzijdige verklaringen van de fabrikant, maar gegevens die door CoPro gevalideerd zijn.

Wanneer je op de achterkant van een vangrail kijkt – en ik hoop dat dat nooit gebeurt, want als je de achterkant van een vangrail ziet, is er meestal iets minder goed aan de hand – dan zie je een code staan.

Met die code kan iedereen, publiek, gratis en ogenblikkelijk alle productgegevens van die vangrail opzoeken.

Heel gemakkelijk bij controle, bij hergebruik enzovoort.

In de toekomst is het de bedoeling om die data digitaal te integreren in digitale projectdata, bijvoorbeeld in een BIM-project.

Daarom werken we nu aan het koppelen van de databanken van CoPro aan gebruikersdatabanken, digitale leveringsbonnen enzovoort van de bouwheer.

[25:58] Artificiële intelligentie

Björn Crul: Je hebt er daarnet al naar verwezen, Dirk. AI speelt ook bij jullie al een rol. Waarom vonden jullie het belangrijk om nu al die stap te zetten?

Dirk Van Loo: Zoals gezegd verwerkt CoPro gigantische hoeveelheden data. Tienduizend inspecties per jaar, in vijfentwintig landen, bij duizend producenten. Dat levert enorm veel data op.

Artificiële intelligentie helpt ons om patronen te herkennen die voor onze inspecteurs moeilijk zichtbaar zijn.

Op die manier kunnen we kwaliteitsproblemen vroegtijdig signaleren, vóór ze zich manifesteren op de werf.

Dat is veel meer risicogebaseerd en een groot verschil met vroeger.

Vóór CoPro er was, constateerde men kwaliteitsproblemen op de werf.

Toen CoPro er kwam, zagen en signaleerden we de problemen tijdens de productie en na de productie, bij de levering.

In de toekomst zal CoPro, dankzij artificiële intelligentie en samenwerking met de producent, gebrek aan kwaliteit voorkomen.

Daarom denk ik dat artificiële intelligentie ook zal toelaten dat de periodieke controles op vaste tijdstippen, zoals we die nu doen, zullen verschuiven naar een meer permanente kwaliteitsbewaking.

Daardoor zullen we risico’s nog meer proactief kunnen voorspellen, in plaats van ze achteraf te meten en te detecteren.

Daarom moeten we echt inzetten op het voorkomen van kwaliteitsproblemen.

Natuurlijk zal artificiële intelligentie de producent en de inspecteur ook bijstaan bij administratief werk. Dat is logisch, dat is het laaghangend fruit.

Maar een interessante denkpiste is ook dat AI niet alleen een hulpmiddel wordt, maar ook het object van certificatie.

Ongetwijfeld komt er een vraag naar certificatie van AI-systemen in de bouw, naar audits van algoritmen bijvoorbeeld. Naar verificatie van datakwaliteit, met als drijfveer de Europese AI Act.

Daar moeten we ons op voorbereiden.

Ik heb als voorbereiding op deze podcast even aan AI-chatbots gevraagd wat CoPro voor hen kan doen.

Het is wel grappig welk antwoord daaruit kwam: dat AI zelf aangeeft dat CoPro misschien in de toekomst AI-systemen moet borgen en de kwaliteit van die antwoorden moet waarborgen.

[28:23] Digitale ondersteuning voor asbestdeskundigen

Björn Crul: Ook dat zou weer een nieuwe uitdaging kunnen zijn.

Als we even terugkijken naar die digitalisering: jullie hebben ook tools zoals Companion en Assistant. Hoe helpen die de asbestdeskundigen concreet in hun werk?

Dirk Van Loo: We willen onze deskundigen slimmer begeleiden tijdens hun dagelijkse werk.

Een asbestdeskundige verwerkt enorm veel informatie. Daar sluipen ongetwijfeld fouten of onvolledigheden in.

Met onze tools proberen we hen tijdens het invullen en verwerken van de gegevens te waarschuwen wanneer er mogelijk iets niet correct of onlogisch is.

Dat maakt het werk efficiënter, maar – en dat is zeker even belangrijk – het verhoogt de betrouwbaarheid van het eindresultaat.

Daar winnen uiteindelijk we allemaal bij. Niet alleen de deskundige, maar ook de eindklant.

[29:14] Verbinding als strategische pijler

Björn Crul: Dirk, als we dan eens kijken naar de toekomst. Het woord verbinding speelt een cruciale rol in jullie strategie. Dat is niet toevallig natuurlijk, want jullie werken met heel veel verschillende partners samen. Hoe belangrijk is die samenwerking met dat netwerk voor de impact die jullie willen genereren?

Dirk Van Loo: Ja, samenwerking, daarop is CoPro essentieel gebouwd.

Heel veel van onze activiteiten zijn gebaseerd op het consensusmodel. Stakeholders van een bepaalde sector willen dat we bepaalde controles uitvoeren.

Overheden, aannemers, producenten en experten komen overeen wat we eigenlijk moeten doen. Wat moeten we testen? Hoe? Waar? Hoe frequent?

Het is juist daarom dat die samenwerking met die partijen cruciaal is voor ons dagelijkse werk.

Wij staan er middenin en spelen dus niet alleen een controlerende, maar vooral ook een verbindende rol tussen die partijen.

En net in een sector zoals de onze, die zo hard in beweging is, waar producenten met innovatieve producten komen en bouwheren met nieuwe duurzaamheidseisen, wordt die verbindende rol steeds belangrijker.

[30:23] Onafhankelijkheid als kernwaarde

Björn Crul: Aan de ene kant heb je die verbindende rol in dat grote netwerk van stakeholders. Anderzijds wordt er van jullie ook verwacht om een onafhankelijke partij te zijn, die neutraal is. Hoe garandeer je dat eigenlijk als je met zoveel betrokken stakeholders continu in overleg moet zijn?

Dirk Van Loo: Ja, dat is niet evident.

Een weegschaal is een heel labiel ding. Bij het minste slaat die weegschaal over naar de ene of de andere kant. Daar moet je dus echt dagelijks aan werken.

Zoiets als onpartijdigheid los je niet zomaar op met een artikel in je statuten of met een werkinstructie voor de inspecteur.

Onpartijdigheid is echt de belangrijkste waarde.

Daar moet je dagelijks aan werken.

Die onpartijdigheid is echt de kern. Ze zit in alles wat we doen.

Als je kijkt naar onze website, op onze certificaten of op onze brieven, dan zie je dat onpartijdig altijd het eerste woord is dat je ziet.

Dat is geen toeval.

Want zonder vertrouwen heeft certificatie geen waarde.

En vooral: zonder onpartijdigheid is er geen vertrouwen.

Daar waken we heel strikt over.

Natuurlijk is er ook weer toezicht door andere partijen op onze werking. Controle op controle, zo gaat dat, en dat moet ook.

Maar ook intern doen we er echt alles aan om die onpartijdigheid zo goed mogelijk te borgen.

Dat zit in ons bestuur, dat volledig losgekoppeld is van onze certificatieactiviteiten, maar zeker ook in de mensen op het terrein.

[31:52] Slotboodschap

Björn Crul: Heren, onze tijd zit er bijna op.

Als ik jullie als laatste vraag nog deze zou geven: als jullie één boodschap mogen meegeven aan de sector, welke is dat dan?

Pieter Keppes?

Pieter Keppes: Ik denk dat de bouwwereld toch beweegt.

Ze beweegt stap voor stap naar meer duurzaamheid en naar meer innovatie.

Dat hebben we ook nodig.

Als CoPro willen we mee evolueren om aan die nieuwe verwachtingen te kunnen voldoen.

En zo ook de kwaliteit en het vertrouwen in die kwaliteit te kunnen bevestigen.

Björn Crul: Dirk, nog een laatste boodschap?

Dirk Van Loo: Maatschappelijke evoluties verlopen niet geleidelijk, maar in sprongen.

Vandaag zitten we midden in een dubbele sprong.

Enerzijds de transitie naar circulariteit, zoals Pieter heeft geschetst, en anderzijds de impact van artificiële intelligentie op ons dagelijks leven.

Het is juist op zo’n sprongmoment dat vertrouwen geen luxe is, maar een absolute voorwaarde om vooruit te gaan.

Dat is precies de rol die wij als CoPro heel graag willen opnemen.

Dat kunnen we niet alleen.

Dat moeten we samen doen met al onze partners.

[33:02] Afsluiting

Björn Crul: Een mooie boodschap, lijkt mij, om mee af te ronden.

Dirk Van Loo en Pieter Keppes, mij rest alleen nog om jullie te bedanken voor dit gesprek.

En u, luisteraars, bedankt voor uw aandacht en graag tot de volgende keer.