Batterijbranden vragen om dringende Europese oplossingen

Lithium-ion batterijen zijn niet meer weg te denken uit ons dagelijks leven. Ze zitten in smartphones, laptops, e-bikes, speelgoed, e-sigaretten en tal van andere producten. Maar wanneer die batterijen verkeerd worden weggegooid, vormen ze een steeds groter veiligheidsrisico voor de afvalbeheer- en recyclingsector. De afgelopen jaren nam het aantal batterijbranden sterk toe. Volgens Denuo is het tijd om het probleem niet alleen nationaal, maar ook Europees aan te pakken.

Batterijen die terechtkomen in de verkeerde afvalstroom kunnen tijdens inzameling, sortering of recycling beschadigd raken. Dat kan leiden tot een thermische runaway, waarbij een batterij binnen enkele seconden ontbrandt. De gevolgen zijn aanzienlijk. Branden in inzamelvoertuigen, sorteercentra en recyclinginstallaties brengen werknemers, hulpdiensten en omwonenden in gevaar, veroorzaken zware economische schade en verstoren de werking van de circulaire economie. “De transitie naar een circulaire en geëlektrificeerde samenleving mag niet leiden tot nieuwe veiligheidsrisico’s”, zegt Aarnout Ecker, General Manager van Denuo.

Europese samenwerking is noodzakelijk

Om de problematiek hoger op de Europese beleidsagenda te plaatsen, organiseerden Denuo en de Duitse zusterfederatie BDE eind juni de Battery Fire Conference in het Europees Parlement. Samen met de Europarlementsleden Pascal Arimont (BE-EVP) en Grégory Allione (FR-Renew Europe) gingen vertegenwoordigers van de Europese Commissie, producenten, afvalbeheer- en recyclingbedrijven en brandweerdiensten er met elkaar in debat. Over één punt bestond brede consensus: batterijbranden stoppen niet aan de landsgrenzen en vragen daarom om een gecoördineerde Europese aanpak. “Batterijbranden houden niet op bij de landsgrenzen, en dat zou ook voor de oplossingen moeten gelden”, aldus Christian Suhl, Managing Director van BDE. “Afvalbeheerbedrijven in heel Europa worden met dezelfde risico’s geconfronteerd. We hebben een geharmoniseerd Europees kader nodig dat branden voorkomt, de veilige inzameling van batterijen ondersteunt en zorgt voor een eerlijke verdeling van de kosten.” Allione, die vóór zijn politieke carrière dertig jaar actief was als brandweerman, wees op de dagelijkse realiteit op het terrein: “Branden met lithium-ion batterijen vormen een gevaar voor onze burgers, onze brandweerlieden en onze circulaire economie. Europa beschikt over de middelen; het is tijd om die ook in te zetten.”

Denuo schuift drie concrete oplossingen naar voren

Volgens Denuo volstaat het niet om de gevolgen van batterijbranden te bestrijden. De focus moet verschuiven naar preventie.

• Daarom pleit de federatie voor een Europees systeem van statiegeld of retourpremies voor draagbare batterijen, batterijen voor lichte transportmiddelen en kleine batterijhoudende toestellen;
• Daarnaast vraagt Denuo een verbod op producten waarin lithium-ion batterijen worden gebruikt zonder functionele meerwaarde, zoals bepaalde e-vapes en lichtgevende gadgets;
• Tot slot moet ook de uitgebreide producentenverantwoordelijkheid worden versterkt. Producenten moeten volgens Denuo mee verantwoordelijkheid opnemen voor de maatschappelijke kosten van batterijbranden, waaronder de schade aan afval- en recyclinginstallaties en de sterk stijgende verzekeringskosten.

Arimont, MEP voor EVP, treedt de voorstellen van Denuo bij: “We hebben betere inzamelingssystemen nodig, een strengere uitgebreide producenten­verantwoordelijkheid en duidelijke stimulansen om te voorkomen dat ­batterijen in de verkeerde afvalstromen terechtkomen. De Europese Commissie moet nu snel de stap zetten van het erkennen van het probleem naar het indienen van concrete wetsvoorstellen. Elke dag dat we dit uitstellen, betekent dat er meer batterijen in de verkeerde containers belanden en dat er in heel Europa meer vermijdbare branden ontstaan.”

Van bewustwording naar beleid

De problematiek staat intussen steeds hoger op de Europese agenda. Verschillende lidstaten riepen de Europese Commissie eerder al op om werk te maken van een Europees inzamelsysteem voor batterijen. Voor Denuo is het nu belangrijk dat die politieke aandacht wordt omgezet in concrete Europese maatregelen. Alleen een geharmoniseerde aanpak kan ervoor zorgen dat batterijen veilig worden ingezameld, branden worden voorkomen en de verdere elektrificatie van onze samenleving hand in hand gaat met een veilige en performante circulaire economie.