Nationaal Programma Circulaire Economie 2025: op naar hoogwaardige recycling

In oktober 2025 is de actualisatie van het Nationaal Programma Circulaire Economie 2025 gepubliceerd. In het NPCE zijn drie nieuwe doelen geformuleerd voor het besparen, vervangen en behouden van grondstoffen.

Deze nieuwe doelen doen beter recht aan de complexiteit van circulaire economie, die niet goed in één getal te vangen is. De in het NPCE 2025 geformuleerde doelen sluiten aan bij de circulariteitsstrategieën en bieden meer sturingsinformatie dan het voormalige generieke halveringsdoel voor het gebruik van primair abiotische grondstoffen in 2030, waar het NPCE 2025 nu van afstapt. Staatssecretaris Thierry Aartsen van Infrastructuur en Waterstaat (IenW) geeft in zijn voorwoord al aan dat de groene bril wordt ingeruild voor een bril die ook economisch naar de Circulaire Economie kijkt. Er moet meer rekening gehouden worden met ondernemers en de sectoren zelf. Dit is mede van invloed geweest op de hernieuwde doelstellingen.

Geactualiseerd

De ‘oude’ doelen die stammen uit 2016 (50% circulair in 2030 en volledig circulair in 2050) zijn geactualiseerd. De strategieën die gaan worden gevolgd zijn:

• hoogwaardige verwerking van afval tot hoogwaardige grondstoffen;
• substitutie van eindige/schaarse grondstoffen naar hernieuwbare en gerecyclede materialen;
• levensduurverlenging van producten;
• vermindering van grondstoffengebruik of ­efficiënter grondstoffengebruik.

Voorbeelden van hoogwaardige verwerking die in dit kader worden genoemd zijn:

• oude plastic petflesjes naar nieuwe (PET-) ­flesjes;
• beton vermalen tot betongranulaat en weer inzetten in nieuwe bouwproducten;
• GFT- en groenafval omzetten tot compost.

Het streven van hoogwaardige verwerking is het sluiten van kringlopen met zo min mogelijk kwaliteitsverlies en het minimaliseren van storten en verbranden. In de online visualisatie, die op de website van het NPCE is te vinden, wordt een overzicht gegeven van de status van de 350 in het programma aangekondigde maatregelen. Een van die maatregelen is bijvoorbeeld ‘Voorkomen verbranding recyclebaar materiaal’, waarbij we maatregelen nemen die helpen voorkomen dat recyclebaar materiaal wordt verbrand. Deze maatregel kent een einddatum van 31 december 2026.

Rendabel

De overheid zet in op maatregelen die belemmeringen wegnemen en op economische modellen die rendabel zijn en zichzelf dragen. Alles in lijn met Europees beleid waarbij de Circular Economy Act als voorbeeld dient. De concretisering van de nieuwe CE Doelen ziet er als volgt uit:

• minimaal 82% recycling in 2035 en minimaal 15% hoogwaardige recycling in 2035;
• tussendoel is 80% recycling in 2030 en minimaal 11% hoogwaardig in 2030;
• aandeel duurzame bio- en secundaire grondstoffen naar minimaal 55% in 2035;
• grondstoffengebruik verlagen met 15% in 2035;
• recyclingpercentage in 2016 was 78% en hoogwaardig geschat op 5 tot 10%.

Men gaat nu onderzoeken hoe men dit kan meten en monitoren (en voorzien van absolute getallen), het is de bedoeling dat er een dashboard komt waarmee de voortgang kan worden gemonitord.

Ketentafels

Circulair ondernemen moet kunnen concurreren op prijs en kwaliteit en circulaire ondernemers moeten hiertoe in staat worden gesteld. Dit gaat gefaciliteerd worden door ketentafels (die vervangen de transitieteams) en door ‘sprintteams’. Per productgroep komt er een ketentafel om progressie te kunnen maken. Men streeft ernaar om op termijn voor alle productgroepen een vergelijkbare set doelen te kunnen formuleren. Daarna is het aan de sectorpartijen om te komen tot een plan op welke wijze bijgedragen kan worden aan genoemde doelen. Tenslotte denkt men ten behoeve van de Europese harmonisatie aan het oprichten van een Europese interne markt voor afval en recycling, met harmonisering van criteria voor ‘einde-afval’.