De Nederlandse afvalsector waarschuwt dat het nationale belastingpakket van 567 miljoen euro per jaar de circulaire economie en klimaatdoelen in Europa kan ondermijnen. Dat besprak de Vereniging Afvalbedrijven samen met vertegenwoordigers van leden en FEAD, brancheorganisatie voor de Europese afvalsector, in maart met het kabinet van Eurocommissaris Jessika Roswall (Milieu, Waterweerbaarheid en een Competitieve Circulaire Economie).
Volgens de Nederlandse sector dreigen de voorgestelde extra nationale belastingen en CO2-heffingen te leiden tot verstoring van de Europese interne markt. Als de fiscale druk in Nederland hoger ligt dan in buurlanden, kunnen afval-stromen en investeringen zich verplaatsen. “Dit leidt niet tot minder afval of minder uitstoot, maar tot verplaatsing van activiteiten, werk-gelegenheid en emissies binnen Europa”, zegt Patric Hanselman, directeur Vereniging Afval-bedrijven. En afbouw van opgebouwde circulaire infrastructuur en capaciteit van afvalenergie-centrales in Nederland is niet zomaar opgezet in andere delen van de Europese Unie.
De maatregelen zetten druk op investeringen in recycling- en sorteerinstallaties. Door stijgende kosten voor afvalverwerking kunnen gerecyclede grondstoffen duurder worden dan nieuwe materialen, wat circulariteit afremt. Als Nederland – als koploper met geavanceerde verwerkings-capaciteit – capaciteit verliest, kan dat de Europese recyclingcapaciteit op korte termijn verzwakken. De sector wijst ook op mogelijke overlap met het Europese emissiehandelssysteem (EU ETS). Extra nationale heffingen bovenop dit systeem kunnen CO2-kosten fors verhogen en investeringen in CO2-afvang en -opslag/-benutting (CCS/CCU) onzeker maken. “Het stapelen van nationale heffingen maakt de businesscase onvoorspelbaar”, aldus Michiel Timmerije van AVR.
Tegelijkertijd liggen er kansen: in Europa wordt nog jaarlijks 30 tot 40 miljoen ton afval gestort dat ook nuttig verwerkt kan worden. Moderne installaties kunnen deze stromen duurzamer benutten. De sector pleit daarom voor meer Europese afstemming via de aankomende Circular Economy Act. “Een stabiel en voorspelbaar beleidskader is nodig dat investeringen in de reductie van CO2-emissies ondersteunt in plaats van belemmert”, zegt FEAD-vertegenwoordiger Paolo Campanella. Het kabinet van Roswall heeft toegezegd dat het de zorgen bespreekt binnen de Europese Commissie om het effect op klimaat- en circulair beleid verder te beoordelen.