Leidraad voor het melden van zeer zorgwekkende stoffen in afval

Extra aandacht voor veiligheid. Dat is geen overbodige luxe in de afval- en recyclingsector. In deze rubriek zetten we voortaan in elke editie een initiatief in de kijker waar veiligheid prioriteit krijgt. Vanaf 1 juli 2025 geldt in Nederland bij de afgifte van afvalstoffen een informatieverplichting voor zeer zorgwekkende stoffen. De rijksoverheid bracht een verklarende leidraad uit om hiaten in het besluit te ondervangen. Die moet zorgen voor meer duidelijkheid en een gelijk speelveld.

In het zogeheten ‘Besluit Melden’ staat dat bedrijven die zich ontdoen van afvalstoffen (‘ontdoeners’) aan het ontvangende afvalbedrijf de namen moeten verstrekken (‘melden’) van zeer zorgwekkende stoffen (ZZS) die genoemd staan in hun milieuvergunning en/of hun Vermijdings- en Reductieprogramma (VRP). De informatieverplichting beoogt te voorkomen dat informatie over ZZS verloren gaat bij de overdracht van afval. De informatieverplichting draagt bij aan transparantie over de samenstelling van afvalstoffen en ondersteunt een veilige verwerking en adequaat beleid om de risico’s van ZZS in de afvalstof voor de menselijke gezondheid en het milieu te beperken en te bepalen welke maatregelen nodig zijn om nadelige gevolgen voor mens en milieu te voorkomen. Als een afvalbedrijf een afvalstof doorzet naar een volgend afvalbedrijf, moet het daarbij ook de namen doorgeven van ZZS die verstrekt zijn door de vorige ontdoener(s) van de afvalstof.

Leidraad moet helpen bij uitvoering

Het ministerie heeft bij de wettelijke verplichting nu een leidraad opgesteld. In de leidraad wordt uitgelegd hoe bedrijven op effectieve wijze uitvoering kunnen geven aan de informatieverplichting over ZZS. De leidraad helpt bij het bepalen of meldplicht van toepassing is en hoe relevante informatie over ZZS in afval gedeeld moet worden. Het doel is drieledig:

• ‘loze’ meldingen voorkomen (ZZS die in de afgegeven afvalstof in feite niet te verwachten zijn);
• een praktische werkwijze aanreiken voor de melding van de ZZS-namen;
• een gelijk speelveld bevorderen; dat betekent dat bedrijven die een bepaald type afvalstof afgeven of innemen voor een verwerking op vergelijkbare wijze, van hun bevoegd gezag (omgevingsdienst) een vergelijkbaar verzoek krijgen voor het in beeld brengen van ZZS.

Deze leidraad geldt niet voor import en export van afval. Daarvoor zijn de informatieverplichtingen geregeld in de Europese Verordening Overbrenging Afvalstoffen (EVOA). De doelgroep van deze leidraad bestaat uit bedrijven en instellingen die afvalstoffen afgeven (ontdoeners) of verwerken en bevoegde gezagen die de taak hebben toe te zien op juiste verwerking van afvalstoffen.