Platform over de gehele recyclingstroom binnen de Benelux
Elke operatie in een ziekenhuis laat een spoor van afval achter. Bij een openhartoperatie alleen al wordt 27 kilo afval geproduceerd – dat staat gelijk aan het gewicht van een negenjarig kind. Veel medische producten worden maar een keer gebruikt om vervolgens in de verbrandingsoven terecht te komen: van handschoenen en infuuslijnen tot steriele verpakkingen. De Nederlandse zorgsector produceert jaarlijks meer dan 328 miljoen kilo afval. Binnen het project Care2Change pakken onderzoekers en studenten van NHL Stenden dit probleem aan. Het motto is reduce, reuse en recycle.
Wat veilig en efficiënt is in de operatiekamer, heeft buiten het ziekenhuis grote impact. De zorgsector is verantwoordelijk voor circa 7 procent van de CO₂-uitstoot, 4 procent van het landelijke afval en 13 procent van het grondstoffengebruik. Kunststof speelt daarin een hoofdrol. Het is veilig, licht en goedkoop, maar zorgt ook voor een enorme afvalberg met plastic.
Binnen Care2Change onderzoeken het lectoraat Circular Plastics van NHL Stenden en betrokken partners hoe dat anders kan. Niet door veiligheid ter discussie te stellen, maar door processen slimmer te organiseren. Onderzoeker Rudy Folkersma: “Het gaat niet alleen om technologie, maar om het hele systeem. Van inkoop en gebruik tot afvalverwerking. Als je het proces goed analyseert, zie je waar het slimmer kan.”
Studenten spelen daarin een actieve rol. Zij brengen de praktijk in kaart en maken abstracte ambities concreet. Zo verdiepen zij zich in producten die nu standaard na één ingreep worden weggegooid. Denk aan kunststof nietmachines voor het hechten van groot weefsel. Een apparaat van 300 tot 600 euro dat na één operatie in de afvalbak verdwijnt. Onderzoeker Willemien Veele van NHL Stenden hogeschool: “De vraag is of je zo’n product anders kunt ontwerpen. Kun je onderdelen herbruikbaar maken zonder concessies te doen aan veiligheid? Studenten onderzoeken wat technisch mogelijk is én wat werkbaar is op de OK.”
Studenten en onderzoekers brachten 22 veelgebruikte zorgproducten in kaart. Welke materialen worden gebruikt? Waarom zijn ze single use? En waar liggen kansen om te verminderen, herontwerpen of beter te scheiden?
De komende jaren werkt Care2Change toe naar drie concrete pilots waarin afvalstromen daadwerkelijk anders worden ingericht en gerecycled. Studenten koppelen producten aan passende verwerkingsroutes, onderzoekers toetsen wat veilig en haalbaar is. “Dankzij deze pilots gaan ziekenhuizen ervaren hoe ze hun afvalstromen anders kunnen organiseren,” zegt Folkersma. “En met welke regionale partners ze daarin kunnen samenwerken.”
Care2Change laat zien dat verduurzaming in de zorg geen papieren ambitie hoeft te zijn. Door kritisch te kijken naar wat we gebruiken en hoe we het gebruiken, ontstaat ruimte voor minder afval en slimmer materiaalgebruik. Met concrete stappen die direct impact maken in de praktijk onderstreept NHL Stenden haar rol als kennispartner in de transitie naar een circulaire zorg.
Vereniging Afvalbedrijven
BRBS Recycling
